KLIK HIER VOOR INFORMATIE
OVER DE SITE

RUNDVEE-INSEMINATIE

EN VRUCHTBAARHEIDSPROBLEMEN BIJ KOEIEN

CLICK HERE FOR
THE PARENT SITE
and SITE SEARCH


Bij het ontdooien van rietjes diepvriessperma moet aan specifieke eisen worden voldoen.

Bij het ontdooien van diepgevroren sperma is de opwarmsnelheid van essentieel belang. Diepvriessperma moet zo snel mogelijk worden ontdooid. Dit betekent niet dat men diepvriessperma zo snel mogelijk moet gaan ontdooien (nadat men het rietje uit de spermacontainer vandaan heeft gehaald). Maar dat het ontdooiproces zo snel mogelijk moet verlopen, wanneer het eenmaal is ingezet. Men heeft wel even de tijd (maximaal 3 sec.) om op het rietje de naam van de stier, waarvan het sperma afkomstig is, te gaan checken. Veel langer moet het echter niet gaan duren, omdat het ontdooiproces anders al gauw een bepaalde kritische grens overschrijdt.

Wanneer het sperma te langzaam wordt ontdooid, vindt er schade aan de spermatozoa plaats. Er ontstaan dan namelijk binnen die spermatozoa ijskristallen van een dusdanige grootte, dat ze mechanische schade kunnen gaan toebrengen aan de celinhoud en aan het celmembraan. Die schade heeft veelal de dood van de spermatozoa tot gevolg.

Voor het ontdooien van het sperma gebruikt men water. Er zijn duidelijke redenen om juist water als ontdooimedium te gebruiken. Men zal de rietjes met diepvriessperma ondergedompeld in water namelijk op de juiste manier kunnen ontdooien. Meer intensief en meer egaal dan bijvoorbeeld met warme lucht, of door middel van opwrijving van het spermarietje. Water heeft ook een veel grotere warmtecapaciteit dan lucht (water geleidt beter dan lucht).

Bij ontdooiing van een rietje diepgevroren sperma in lucht van 20° C, is de opwarmsnelheid bijvoorbeeld slechts zo'n 25 graden Celsius per minuut, terwijl dit in water van dezelfde temperatuur ongeveer tien keer zo snel gaat. Een rietje met sperma wat in vloeibare stikstof is ingevroren, heeft in lucht van 20° C dus ongeveer 8 minuten lang werk om volledig te ontdooien. Terwijl dat in water van diezelfde temperatuur ruim ¾ minuut duurt. Het ontdooien aan de lucht (de omgevingslucht) is daarom niet goed.

Bij een watertemperatuur van 20° C duurt het ontdooiproces dus nog vrij lang. Daarom is het beter om een iets hogere ontdooitemperatuur aan te houden. De gebruikelijke temperatuur van het waterbad, waarin de ontdooiing moet plaatsvinden, ligt uiteen van 25-30° C. Voor de dunne rietjes met een kwart milliliter verdund sperma bedraagt de ontdooitijd dan korter dan 15 seconden. En voor de dikke rietjes met een halve milliliter verdund sperma bedraagt deze dan korter dan 30 seconden. Het waterbad bevindt zich bij voorkeur in een kokervormig omhulsel, van zodanige afmetingen dat het spermarietje er zoveel mogelijk rechtstandig in ontdooit. Het rietje moet namelijk niet in horizontale stand gaan drijven in het waterbad, anders ontdooit een gedeelte van het sperma in het rietje aan de lucht.

De minimale ontdooitemperatuur die men aan moet houden is dus 25° C. Na ontdooiing moet het sperma niet weer aan een lagere temperatuur dan de ontdooitemperatuur worden blootgesteld. Dit om beschadiging van de spermatozoa door koudeshock te voorkomen. In omstandigheden waarin de buitentemperatuur hoog is, is dit gemakkelijk te realiseren. In alle andere gevallen vraagt dit veel omdenken. De maximale ontdooitemperatuur die men aan moet houden is 30° C. Dit is een strikte grens, omdat de pistolet doorgaans door de persoon, die de inseminatie zal gaan uitvoeren, op de rug onder de kleren wordt meegenomen. En de temperatuur is daar doorgaans zo'n 30° C.

De pistolet moet idealiter dezelfde temperatuur hebben als het ontdooiwater wat bij de ontdooiing van het sperma is gebruikt. Dit wordt op de meest eenvoudige wijze bereikt door de pistolet korte tijd in hetzelfde waterbad te zetten als dat waarin het sperma wordt ontdooid. Water heeft een letale invloed op sperma. Warmt men de pistolet in een waterbad op, dan moet men er terdege voor zorgen dat men het spermarietje niet in een natte pistolet plaatst. Dit kan men het beste doen door het water er met een ferme zwaai uit en van af te slaan. Om dit zo effectief mogelijk te doen is het wel raadzaam om de drijfstang (plunger) van de pistolet eerst even een eindje omhoog te trekken (± 15 cm).

Zoals wij hier boven al beschreven, is het niet goed om te gaan ontdooien aan de lucht (de omgevingslucht). Maar het is mogelijk wel verantwoord om te ontdooien aan metaal. Casu quo aan het metaal van de pistolet. Er zijn namelijk veehouders die daarmee hebben geëxperimenteerd. Zij plaatsen de spermarietjes direct vanuit de spermacontainer in de pistolet. En de voorlopige resultaten met die wijze van ontdooien lijken er op te wijzen dat dit geen verkeerde manier van werken hoeft te zijn. In ieder geval wordt met deze werkwijze voorkomen dat de spermatozoa schade oplopen door een verkeerde temperatuur van het water in het waterbad.

Mocht men redenen hebben om vast te houden aan de wijze van ontdooien waarbij van een waterbad gebruik wordt gemaakt, dan kan men ook speciale indicatie-ampullen in het waterbad gaan plaatsen. Door die ampullen kan men er enerzijds op worden geattendeerd dat de temperatuur van het ontdooiwater niet juist is, en anderzijds kan men er daardoor op worden geattendeerd dat de spermatozoa bij het ontdooien schade zouden kunnen hebben opgelopen. Deze ampullen staan bekend onder de Engelse aanduiding thawed monitor ampules. Dit zijn glazen buisjes waarin stoffen zitten die beïnvloed worden door de toegepaste wijze van ontdooien. Maakt men van gebruik van deze indicatie-ampulles in het ontdooiwater, dan zal men gemakkelijker in staat zijn om het aantal fouten bij het ontdooien van pailles diepvriessperma te minimaliseren. Er is hierbij echter nog wel een aspect waaraan men ook goed aandacht moet besteden. Dat is het feit dat men niet meer dan een enkele paille tegelijkertijd in het ontdooiwater moet gaan werpen. Want doet men dat wel, dan zullen de pailles door de normaal aanwezige onderlinge aantrekkingskracht aan elkaar gaan kleven. Het diepvriessperma wordt dan niet van alle kanten egaal genoeg opgewarmd. Wil men toch meerdere pailles tegelijkertijd in de thermosfles met ontdooiwater mee de stal in gaan nemen, dan kan men de pailles met diepvriessperma ieder afzonderlijk in dezelfde fles gaan ontdooien, als men er tenminste voor zorgt dat de tussentijd tussen het ontdooien van de verschillende pailles maar groot genoeg is (d.w.z. minimaal 15 seconden). Wil men sneller kunnen gaan werken, dan is het noodzakelijk om het waterbad in de thermosfles door middel van een tussenschot in meer dan een compartiment op te gaan delen.

Tenslotte doet zich wat dit onderwerp betreft allicht nog de vraag voor hoe lang men het eenmaal ontdooide sperma nog kan gaan gebruiken voor er een relevante achteruitgang plaats zal gaan vinden in de kwaliteit van het sperma. Uit sommige onderzoeken is gebleken dat die grens bij 15 minuten ligt. Het eenmaal ontdooide zou dus binnen die tijd in de uterus van de koe moeten zijn gedeponeerd om te voorkomen dat er al teveel achteruitgang optreedt in de spermakwaliteit.


Wilt u meer informatie over rundvee-inseminatie en de vruchtbaarheidsproblematiek? Klik dan HIER voor het openen van de site www.ybema.org